ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:ΕΝΑΣ ΑΜΕΣΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΟΧΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΚΑΤΑΝΟΗΤΟΣ…

Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε τη σημασία του όρου μη λεκτική επικοινωνία και πόσοι ακόμα έχουμε συνειδητοποιήσει τη σημασία της; Αφορμώμενη από μια εργασία την οποία επέλεξα να φέρω εις πέρας με τον τίτλο: Μη λεκτική Επικοινωνία στην Τάξη, αποφάσισα να γράψω αυτό το άρθρο, το οποίο πιστεύων να φανεί χρήσιμο τόσο σε εκπαιδευτικούς όσο και στους γονείς.

Μέσω της μη λεκτικής επικοινωνίας ο άνθρωπος έχει την ευκαιρία να εκφράσει κανείς συναισθήματα δυσαρέσκειας, ευχαρίστησης, φόβου,επιθετικότητας, αλλά και σκέψεις, τις οποίες ενδεχομένως δεν μπορεί ή δε θέλει να εκφράσει μέσω της λεκτικής επικοινωνίας. Θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι η μη λεκτική επικοινωνία είναι ένας άμεσος τρόπος
έκφρασης και όχι λιγότερο αντιληπτός από το δέκτη και θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε ως τον πρώτο τρόπο επικοινωνίας του ανθρώπου. . Πρόκειται για έναν
τρόπο επικοινωνίας αρκετά καταλυτικό για τη διαπροσωπική, αλλά και την παιδαγωγική σχέση, αφού η μη λεκτική συμπεριφορά  συμβάλλει σημαντικά και στη διδακτική-παιδαγωγική επικοινωνία, αλλά και στη σχέση μαθητή-εκπαιδευτικού και αφορά τρόπους επικοινωνίας εκτός του λόγου. Είναι άλλωστε γεγονός ότι έχουμε τη δυνατότητα να αποφύγουμε την επικοινωνία μέσω λέξεων, αλλά δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη μη λεκτική επικοινωνία.

Η ίδια αφορά το περιβάλλον και την εξωτερική εμφάνιση του ανθρώπου, τη διαπροσωπική απόσταση,τον προσανατολισμό στο χώρο, τις κινήσεις των χεριών και άλλων άκρων, τη στάση του σώματος, την έκφραση του προσώπου, το βλέμμα, την αφή, την οσμή, τη γεύση (μη φωνητική μη λεκτική επικοινωνία) καθώς και τα παραγλωσσικά φαινόμενα (φωνητική μη λεκτική επικοινωνία). Σίγουρα πάντως, η μη λεκτική συμπεριφορά ενός ατόμου διαμορφώνει τις εντυπώσεις πριν ακόμη αυτό αρχίσει να μιλάει, και μπορεί είτε να προετοιμάζει το έδαφος και να επιβεβαιώνει αυτά που θα πει, είτε να τα ακυρώνει. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι η επικοινωνία δεν είναι απλό, αλλά κάτι αρκετά πολύπλοκο.

Στο χώρο του σχολείου, η επαφή του εκπαιδευτικού, μαθητή δεν εξαντλείται μόνο στη λεκτική επικοινωνία,ενώ δεν αφορά μόνο τη μετάδοση των περιεχομένων διδασκαλίας, αλλά και τις διαπροσωπικές μορφές συμπεριφοράς και στη μεταξύ τους σχέση. Οι εκφράσεις του προσώπου, οι κινήσεις κ. α, δίνουν στον εκπαιδευτικό τη δυνατότητα νααντιληφθεί αν οι μαθητές κατανοούν το μάθημα ή αν ενδιαφέρονται γι’ αυτό, ανείναι κουρασμένοι ή αν συμπαθούν ή όχι τον ίδιο τον εκπαιδευτικό, ο οποίος με τη σειρά του μπορεί  να δείξει μέσω των
μη λεκτικών σημάτων πώς κρίνει τις επιδόσεις των μαθητών του, αλλά και πώς τους αξιολογεί. Από την πλευρά του ο μαθητής είναι και ο ίδιος σε θέση να εκφρασθεί μέσω των μη λεκτικών μηνυμάτων και να καταστήσει με αυτόν τον τρόπο σαφείς στον εκπαιδευτικό τις προθέσεις του απέναντι στην εκπαιδευτική διαδικασία ή ακόμα και απέναντι στον ίδιο. Ακόμα και ο τρόπος που πολλές φορές κάθεται ένας μαθητής, η επιλογή της θέσης μέσα στην τάξη ή ακόμα και η ένταση ή ο τόνος της φωνής του στη διάρκεια του μαθήματος, αποτελούν
χαρακτηριστικά της μη λεκτικής συμπεριφοράς του, τα οποία ο κάθε εκπαιδευτικός οφείλει να γνωρίζει και να μπορεί να ερμηνεύει, προκειμένου να είναι σε θέση να φέρει εις πέρας το έργο του, πλησιάζοντας το μαθητή και αναπτύσσοντας με αυτό μια σχέση εμπιστοσύνης, μέσω της οποίας θα ευνοούνται και οι δυο. Δεν είναι λίγοι άλλωστε οι μαθητές, οι οποίοι μπορούν να διαβάζουν και να ερμηνεύουν στο πρόσωπο του εκπαιδευτικού, τις σκέψεις του και τις πιθανές του αντιδράσεις, ενώ από μαθητή σε μαθητή διαφέρουν οι μορφές μη λεκτικής συμπεριφοράς, οι οποίες μπορεί να είναι αποτελεσματικές, καθώς η εκάστοτε συμπεριφορά σε συνδυασμό με διάφορους παράγοντες μπορεί να έχει διαφορετική ερμηνεία (Ιωάννης Ε. Βρεττός, Μη Λεκτική Συμπεριφορά Εκπαιδευτικού-Μαθητή, 2003).

Εκπαιδευτικός και μαθητής αλληλοεπηρεάζονται… Η ανταλλαγή μη λεκτικών μηνυματων είναι ένα γεγονός, το οποίο όμως θα πρέπει από την πλευρά του να αξιοποιήσει κατάλληλα ο εκπαιδευτικός, προκειμένου να είναι σε θέση να αναπτύξει μια υγιή σχέση με το μαθητή και να καλλιεργήσει ένα κλίμα συνεργασίας και εμπιστοσύνης από την πλευρά και των δυο.

ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνική
Βρεττός, Ι. (2003). Μη Λεκτική Συμπεριφορά Εκπαιδευτικού-Μαθητή. Αθήνα: Ατραπός.
Κοντάκος Α. & Πολεμικός Ν. (2000). Η Μη Λεκτική Επικοινωνία Στο Νηπιαγωγείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Κούρτη, Ε. (2007). Η Μη Λεκτική Επικοινωνία Στο Σχολείο. Αθήνα : ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ξενόγλωσση
Argyle, Μ. (1988). The psychology of interpersonal behavior. London: Penguin.
Bates, E. (1976). Language and Context: The acquition of pragmatics. New York: Academic Press.
Brophy, J. E. & Good, T. L. (1974). Teachers-Student relationships: Causes and Consequences. New York: Holt, Rinehart & Winston.
Burgoon, J. (1995). Nonverbal Communication. Στο M. Burgoon, F. Hunsaker και E. Dawson, Human communication, Thousand Oaks: Sage.
Halberstadt, A. G. &Hall, J. A. (1980). Who’s getting the message? Children’s nonverbal skill and their evaluation by teachers. Developmental Psychology, 16, 654-673.
Jonshon- Laird P, Introduction. What is Communication στο Melior D. H. (ed.), Ways of Communicating, Cambridge University Press, Cambridge, 1990, σ. 1.
Kounin, J. (1970). Discipline and Group Management in Classrooms. New York: Holt, Rinehart & Winston.Smith, H. A. (1984). State of the art of nonverbal behavior in teaching. In Α. Wolfgang (Ed.), Nonverbal Behavior: Perpsectives, applications, intercultural insights (pp. 171-202). Lewiston, NY: Hogrefe
Sommer, R. (1989). Personal space; the behavioral of design. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Rutter, αδημοσίευτο χειρόγραφο, 1987.

Έλληνα Σεβαστή-Ειρήνη(Φιλόλογος-Ειδική Παιδαγωγός)

Advertisements

2 Σχόλια (+add yours?)

  1. stamatis
    Μάι. 31, 2013 @ 14:15:04

    Καλό το αρθράκι σου, Σεβαστή αλλά θα ήταν καλύτερο, πιστεύω, αν το εμπλούτιζες και με σχετική βιβλιογραφία…

    Απάντηση

    • nohmatikh
      Ιον. 02, 2013 @ 09:28:49

      Έχετε δίκιο κ.Καθηγητά και σας ευχαριστώ πάρα πολύ για το σχόλιο σας!Είναι τιμή για εμένα!Εκτιμώ και υπολογίζω πολύ τη γνώμη σας!Έχετε απόλυτο δίκιο!Ήταν παράλειψή μου και αμέσως θα το διορθώσω και βάζω και την ατίστοιχη βιβλιογραφία!

      Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: